هدف
به منظور مبارزه با پولشويي و جلوگيري از تامين مالي تروريسم و نيز در اجراي موثر ماده ۳۲ آيين نامه اجرايي قانون مبارزه با پولشويي موضوع تصويب نامه شماره ۱۸۱۴۳۴/ت ۴۳۱۸۲ ک مورخ ۱۴/۹/۱۳۸۸ وزيران عضو کارگروه تصويب آيين نامه هاي مربوط به قانون مبارزه با پولشويي و اصلاحات بعدي آن و نظر به ضرورت اتخاذ تدابير احتياطي لازم در برقراري و حفظ روابط کارگزاري توسط موسسات اعتباري ايراني با بانک ها و موسسات اعتبار ي خارجي دستورالعمل؛« لزوم رعايت مقررات مبارزه با پولشويي در روابط کارگزاري و شناسايي بانک هاي پوسته اي » به شرح زير ابلاغ مي شود:
 
تعاريف
ماده ۱ - در اين دستورالعمل، اصطلاحات و عبارات به کار رفته به شرح زير تعريف مي شود:

1-1 بانک مرکزي: بانک مرکزي جمهوري اسلامي ايران؛
۱-۲ قانون: قانون مبارزه با پولشويي (مصوب دوم بهمن ماه ۱۳۸۶ مجلس شوراي اسلامي)؛
۱-۳ آيين نامه: آيين نامه اجرائي قانون مبارزه با پولشويي موضوع تصويب نامه شماره ۱۸۱۴۳۴/ت ۴۳۱۸۲ ک مورخ ۱۴/۹/۱۳۸۸ وزيران عضو کارگروه تصويب آيين نامه هاي مربوط به قانون مبارزه با پولشويي و اصلاحات بعدي آن؛
۱-۴ مؤسسات اعتباري: بانک هاي ايراني و شعب آن ها در داخل و خارج از کشور و مناطق آزاد و شعب بانکهاي خارجي در ايران (قلمرو اصلي و مناطق آزاد)؛
۱-۵ روابط کارگزاري: به ارايه خدمات بانکي از سوي يک بانک (بانک کارگزار ) به بانک ديگر (بانک متقاضي) اطلاق مي شود.
۱-۶ (Shell bank) بانک پوسته اي: بانک پوسته اي به بانکي اطلاق مي شود که داراي حضور فيزيکي (به معناي حضور مديريت و بدنه اصلي آن) در قلمروي که در آن مجوز گرفته و به ثبت رسيده است، نبوده؛ و به هيچ گروه ارائه کننده خدمات مالي که تحت نظارت موثر و يکپارچه اي قرار دارد نيز وابسته نباشد. مديريت و بدنه اصلي اين قبيل بانک ها، درقلمرو قضايي (کشورها و مناطق) ديگري مستقر است. معمولاْ يک بانک پوسته اي به غير از يک نمايندگي ثبت شده تشکيلات ديگري در کشوري که در آن به ثبت رسيده است، نداشته و نماينده آن فقط آدرسي را براي انجام امور حقوقي بانک مزبور در آن قلمرو
قضايي(کشورها و مناطق) فراهم مي آورد.
۱-۷ ريسک شهرت: احتمال بروز زيان در اثر از دست دادن حسن شهرت به دلايلي از جمله وضعيت نامطلوب مالي، تنزل رتبه اعتباري و يا از دست دادن اعتماد عمومي.

ماده ۲ – موسسه اعتباري که قصد برقراري روابط کارگزاري با يک بانک خارجي را دارد بايد بر اساس رويکرد ريسک محور،نسبت به جمع آوري اطلاعات کافي راجع به بانک مذکور اقدام نمايد. موارد زير از جمله اطلاعاتي است که بايد جمع آوري شده، مورد بررسي قرار گيرند.

  • اطلاعات مربوط به مالکيت و مديريت بانک خارجي (شامل ساختار مالکيت و مديريت آن، سهامداران، مديران و ...)؛
  • زمينه هاي اصلي فعاليت؛
  • محل استقرار؛
  • دستورالعمل ها و رويه هاي داخلي بانک براي مبارزه با پولشويي (به خصوص رويه هاي شناسايي مشتريان) و عنوان واحد مسئول مبارزه با پولشويي در آن بانک؛
  • هدف از افتتاح حساب مزبور (در صورتي که موسسه اعتباري، بانک کارگزار باشد)؛
  • هويت هر شخص ثالث ديگري که از خدمات بانک کارگزار استفاده خواهد کرد (در صورتي که موسسه اعتباري، بانک کارگزار باشد)؛
  • وضعيت نظارتي و مقررات بانکي در کشور متبوع بانک خارجي؛
  • وضعيت ريسک شهرت و رعايت کامل مقررات مبارزه با پولشويي در بانک خارجي.
    تبصره ۱: در صورتي که پيش از ابلاغ اين دستورالعمل، موسسه اعتباري اقدام به برگزاري روابط
    کارگزاري با يک بانک خارجي نموده باشد لازم است تکاليف مقرر در اين ماده ر ا در مورد آن ها نيز
    به اجرا درآورد.
    تبصره ۲: بانک مرکزي نسبت به تهيه و ابلاغ پرسشنامه تفصيلي مربوط، اقدامات لازم را به عمل
    مي آورد. در برقراري روابط کارگزاري، لازم است پرسشنامه مذکور توسط موسسه اعتباري تکميل
    شده و براي بررسي، به بانک مرکزي ارسال شود.

ماده ۳ – موسسه اعتباري موظف است در صورتي که با يک بانک خارجي، روابط کارگزاري برقرار مي کند نسبت به ارايه خدماتي که منجر به نگهداري يا انتقال وجوه مرتبط با پولشويي يا تامين مالي تروريسم مي شود، احتياط هاي لازم را به عمل آورد.
ماده ۴ – موسسات اعتباري که قصد برقراري روابط کارگزاري با بانک ها ي خارجي را دارند بايد نسبت به موارد ذيل، اطمينان حاصل نمايند.

۱- کشور محل استقرار بانک خارجي داراي قوانين و مقررات مناسب در زمينه مبارزه با پولشويي بوده و آن ها را به شيوه اي مناسب، عملياتي کرده باشد.
۲- بانک طرف رابطه کارگزاري به مقررات موجود عمل کرده، سوء شهر ت حاکي از نقض مقررات نداشته و مشمول موضوع ماده ۳۲ آيين نامه نباشد.
تبصره: برقراري هرگونه رابطه کارگزاري با بانک هاي پوسته اي ممنوع است. در صورتي که موسسه اعتباري داراي رابطه کارگزاري با بانک پوسته اي باشد و يا در صورت عدم تحقق شرايط مذکور در اين ماده، موسسه اعتباري بايد در اسرع وقت اقدام به قطع رابطه با آن بانک نموده و مراتب را به بانک مرکزي اعلام نمايد.

ماده ۵ – بانک مرکزي بايد اقدام به ايجاد بانک اطلاعاتي از اسامي بانکهاي پوسته اي و کشورها و مناطق پرخطر ازنظر پولشويي نمايد. تمامي موسسات اعتباري موظفند قبل از برقراري روابط کارگزاري، نسبت به استعلام از اين پايگاه اقدام نمايند. استعلام از اين پايگاه، رافع مسئوليت موسسه اعتباري در انجام بررسي هاي لازم و شناسايي دقيق بانک خارجي نمي باشد.
ماده ۶-  فهرست مناطق پرخطر از نظر پولشويي و مناطقي که امکان ثبت بانک پوسته اي در آ نها وجود دارد و نيز تمهيدات نظارتي لازم توسط بانک مرکزي اعلام مي شود. موسسه اعتباري موظف است قبل از برقراري روابط کارگزاري با بانک خارجي، اطمينان يابد بانک مذکور، در اين مناطق قرار ندارد. در صورت استقرار بانک مزبور در يکي از اين مناطق، موسسه ا عتباري بايد ضمن اعلام مراتب به بانک مرکزي، دقت و مراقبت لازم را در انجام تراکنش هاي مالي با آن بانک به عمل آورد.

تبصره: به طور کلي مناطق جهان به سه گروه اصلي تقسيم مي شوند:
۱ مناطق با ريسک زياد:
در برقراري روابط کارگزاري با اين مناطق، موسسه اعتباري بايد کنترل هاي مضاعفي را به عمل
آورد.
۲  مناطق با ريسک متوسط:
در برقراري روابط کارگزاري با اين مناطق، موسسه اعتباري بايد کنترل هاي کافي به عمل آورد.
۳  مناطق با ريسک کم:
در برقراري روابط کارگزاري با اين مناطق، موسسه اعتباري بايد کنترل هاي معمول را اعمال نمايد.

اين دستورالعمل در ۶ ماده و ۴ تبصره در هشتمين جلسه شورا ي عالي مبارزه با پولشويي مورخ ۲۰/۱۱/۱۳۸۹ به تصويب رسيد و از تاريخ ابلاغ، لازم الاجراست.