برخی اصطلاحات رایج گمرکی

1. گمرک (customs): تشکیلاتی است دولتی که عهده دار اجرای قوانین گمرکی، وصول حقوق و عوارض ورودی و صدوری، انجام تشریفات واردات، ترانزیت و صادرات کالا می باشد.
2. حقوق گمرکی: حقوقی است که طبق تعرفه گمرکی وضع شده و به اجناس و کالاها هنگام ورود یا صدور از قلمرو گمرکی تعلق می گیرد.
3. تشریفات گمرکی: کلیه عملیاتی که باید توسط اشخاص ذینفع و گمرک انجام گیرد تا یک کالا صادر و یا وارد گردد.
4. ترانزیت: روش گمرکی است که براساس آن کالاها تحت نظارت گمرک، از یک گمرک به گمرک دیگر حمل می گردد.
5. ترخیص: به معنی خارج شدن کالا از گمرک پس از انجام تشریفات گمرکی است.
6. اظهارنامه گمرکی: ذکر مشخصات کامل کالا در اظهارنامه تسلیمی به گمرک را می گویند.
7. کابوتاژ: عبارتست از حمل کالا از یک نقطه به نقطه دیگر، در یک کشور از راه دریا یا رودخانه های مرزی
8. قانون امور گمرکی: مشتمل بر 60 ماده می باشد که در گمرکات کشور اجرا می گردد آئین نامه اجرائی این قانون دارای 397 ماده می باشد که در آن رویه های مختلف گمرکی درخصوص واردات، صادرات، تشریفات گمرکی، ارزیابی، ترخیص، تخلفات، قاچاق گمرکی، اختلافات گمرکی و سایر مسائل گمرکی تشریح گردیده است.
9. کالای متروکه : کالاهای وارده به گمرک که بعد از تحویل اظهارنامه و صدور قبض انبار در مدت مجاز توقف (حدود چهار ماه) ترخیص و از گمرک خارج نشده است. درصورتی که در این فاصله برای تشریفات گمرکی مراجعه نشود، کالا متروکه محسوب می گردد؛ معمولاْ این مهلت در صورت درخواست صاحب مال به شرط پرداخت حق انبارداری تا 4 ماه دیگر قابل تمدید است.
10. حق العمل کاری در گمرک: حق العمل کار در گمرک به شخصی (حقیقی یا حقوقی) اطلاق می شود که تشریفات گمرکی کالای متعلق به اشخاص دیگر را به وکالت از طرف آن شخص در گمرک انجام دهد. این شخص حقیقی یا حقوقی بایستی پروانه حق العمل کاری از گمرک دریافت نماید.
11. تعرفه گمرکی: به معنی دریافت حقوق و عوارض گمرکی است که بر روی هر کالا بسته می شود. بطور مثال وقتی می گویند تعرفه ورود تلویزیون 30% است یعنی مأخذ دریافت حقوق و عوارض گمرکی این کالا 30% می باشد.
    «تعرفه» به معنی جدول طبقه بندی کالایی هم در کتاب مقررات صادرات و واردات آمده است که اصطلاح خارجی آن (Nomenclature) می باشد. مثلاً وقتی می گویند تعرفه تلویزیون 15/85 می باشد یعنی تلویزیون در سیستم طبقه بندی کالایی بین المللی در فصل 85 و ردیف 15 جای گرفته است.
12. سیستم هماهنگ توصیف و کدگذاری کالا (HS): سیستم HS یا جدول طبقه بندی هماهنگ شده توصیف و کدگذاری کالا در سال 1983 تصویب و از سال 1988 لازم الاجرا گردید که یک طبقه بندی چندمنظوره است و دارای 21 قسمت، 96 فصل، 1241 شماره اصلی و 5109 شماره اختصاص یافته برای کالاها مـی باشد.
    در سیستم HS به جای شماره های فرعی از روش یک خط فاصله و دو خط فاصله استفاده شده است و به کلیه این ردیف ها یک کد سیستم هماهنگ شده اختصاص یافته است.
13. تعرفه های ترجیحی: به منظور ایجاد انگیزه و برقراری تسهیلات جهت ورود و صدور کالا برقرار می شود و حد پائین تری از حقوق گمرکی برای گروهی از کشورها تعیین و اعمال می شود که آن را تعرفه ترجیحی می نامند.
14. نرخ ارز: برای محاسبه ارزش کالا جهت پرداخت حقوق و عوارض گمرکی ارزش کالا که با پول خارجی فاکتور شده است باید به ریال ایران تبدیل شود. در حال حاضر نرخ ارز برای محاسبات گمرکی نرخ مبادله ای * ارز در کشور می باشد.

_{*نرخی  حدود دوبرابر بالاتر از نرخ مرجع است که پس از راه اندازی مرکز مبادلات ارزی از مهرماه ۱۳۹۱ متداول گردید.}

تعیین سقف برای تعهدات ارزی بانک‌ها

گروه بازار پول (دنیای اقتصاد) - بانک مرکزی دستورالعمل تازه‌ای را به بانک‌ها و موسسات اعتباری کشور ابلاغ کرده که به موجب آن، نسبت مجموع «بدهی‌ها و تعهدات ارزی» هر موسسه اعتباری، نمی‌تواند بیش از یک و نیم برابر میزان «دارایی‌های ارزی» آن باشد.

این دستورالعمل، مهلتی یک ساله برای موسسات اعتباری، برای تطبیق وضعیت خود با وضعیت خواسته شده را تعیین کرده است.
«دستورالعمل تعيين نسبت تعهدات و بدهي‌هاي ارزي به دارايي‌هاي ارزي» از سوی بانک مرکزی به سیستم بانکی ابلاغ شد. این دستورالعمل که «مديريت كل مقررات، مجوزهاي بانكي و مبارزه با پولشويي» از زیرمجموعه‌های «اداره مطالعات و مقررات بانكي» آن را تهیه کرده و در شورای پول و اعتبار به تصویب رسیده است، برای اجرا به بانك‌هاي دولتي، غيردولتي، شركت دولتي پست بانك و موسسه اعتباري توسعه ارسال شده است.
طبق این اطلاعیه، تهیه و ابلاغ دستور‌العمل مزبور، در راستای اجرای بند (ج) ماده 82 از قانون برنامه پنجم توسعه تدوین شده است. بانک مرکزی، هدف از این دستورالعمل را، «کنترل تعهدات و بدهي‌هاي ارزي ايجاد شده توسط هر يک از موسسات اعتباري» عنوان کرده است.
سقف بدهی‌‌ها به دارایی‌ها
مطابق ماده 3 دستورالعمل تعيين نسبت تعهدات و بدهي‌هاي ارزي به دارايي‌هاي ارزي، موسسات اعتباری کشور موظف هستند که با محاسبه نسبت تعهدات و بدهي‌هاي ارزي به دارايي‌هاي ارزي، سقف 150 درصدی را برای این نسبت رعایت کنند. به عبارت دیگر، بنا به این شیوه‌نامه، میزان مجموع تعهدات ارزی و بدهی‌های ارزی هر بانک یا موسسه، نمی‌تواند بیشتر از یک و نیم برابر میزان دارایی‌های ارزی آن باشد.

ادامه نوشته

ویژگی‌های دستورالعمل جدید اعتباراسنادی داخلی - ریالی (LC)

 _{۱۶ آذر ۱۳۹۱}

مرتضی ستاک مدیر اداره مطالعات و مقررات بانکی طی نشست خبری با خبرنگاران رسانه های جمعی به تشریح ویژگی های دستورالعمل جدید اعتبار اسنادی داخلی- ریالی (LC) در محورهای تعریف اعتبار اسنادی داخلی- ریالی، سیر تطور مقررات بانکی در این زمینه و کاربرد سامانه سپام در مراحل مختلف  آن پرداخت.  
به گزارش روابط عمومی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، مدیر اداره مطالعات و مقررات بانکی با بیان این که دلیل وجود اعتبار اسنادی، تضاد منافع بین خریدار و فروشنده است و بانکها در این میان با هدف ایجاد اطمینان خاطر، نقش آفرینی می‌کنند، افزود : اعتبار اسنادی روش پرداخت است و تامین مالی باید به عنوان کارکرد جانبی آن لحاظ شود.
وی با اشاره به این که تاریخچه اعتبار اسنادی داخلی- ریالی به مصوبه سال 1377 هیات دولت باز می‌گردد، اضافه کرد : در این مصوبه الزامات مختصری لحاظ گردیده بود و بانکها مجاز بودند از ال سی های داخلی- ریالی استفاده نمایند. ضمناً شورای پول و اعتبار براساس این مصوبه مکلف به تدوین مقررات در این خصوص بود اما بنا به دلایلی این موضوع تا سال 80 اجرایی نشد.
ستاک ضمن اشاره به مصوبه سال1380 شورای پول و اعتبار، افزود : شورای پول و اعتبار در سال 1390 و  بعد از وقوع سوء‌استفاده مالی، در یکهزار یکصدو سی و امین جلسه خود دو حکم صادر نمود. ایشان  احکام صادره شورای پول و اعتبار را این‌گونه بیان نمود:

1. تا اطلاع ثانوی، گشایش ال سی داخلی منحصراً در شرایطی مجاز است که یکی از طرفین آن، دستگاههای دولتی باشد.
2. بانک مرکزی موظف به تدوین مقررات جامع و کامل درخصوص اعتبار اسنادی داخلی- ریالی است.

مدیر اداره مطالعات و مقررات بانکی ضمن اشاره به تشکیل کارگروهی از ادارات مختلف بانک مرکزی جهت تدوین مقررات جامع ال سی داخلی-ریالی خاطرنشان کرد: در این میان بخش خصوصی در مورد حکم اول به دلیل آن که فساد بزرگ مالی در سیستم دولتی بوده است نه خصوصی، اعتراض نمود و این مسئله موجب شد تا دغدغه بخش خصوصی مورد توجه شورای پول و اعتبار قرارگیرد و همزمان با تدوین مقررات جامع، مقرراتی مختصر و موقتی، صرفا" جهت رفع معضل بخش خصوصی تحت عنوان «الزامات ناظر بر فرآیند اعتبار اسنادی داخلی- ریالی» تدوین و به شبکه بانکی کشور ابلاغ گردد. همچنین، مقدمات تدوین دستورالعمل جامع ال سی داخلی- ریالی در بانک مرکزی آغاز شد که ماحصل آن، تدوین دستورالعمل حاضر است.
ستاک مهمترین ویژگی دستورالعمل جدید را جامعیت،‌ تاکید بر اعتبارسنجی و‌ استعلام سه گانه برای گشایش اعتبار اسنادی برشمرد و افزود:
در این دستورالعمل نیز براساس ماده 186 مالیات های غیرمستقیم، متقاضی اعتبار اسنادی موظف به ارائه مفاصا حساب مالیاتی است.
مدیر اداره مطالعات و مقررات بانکی از دیگر ویژگیهای دستورالعمل جدید ال سی داخلی- ریالی را  استفاده از سامانه سپام خواند و اظهارداشت: در سامانه سپام، بخش خاصی برای گشایش اعتبار اسنادی لحاظ گردیده  و بانکها موظف به عضویت در این سامانه می باشند و در  غیراین صورت، امکان گشایش اعتبار اسنادی را نخواهند داشت.
 شایان ذکر است دستورالعمل اعتبار اسنادی داخلی- ریالی به زودی به شبکه بانکی ابلاغ خواهد شد. 

ابلاغ تصمیمات کمیته ویژه‌ ارزی به بانک‌های‌عامل

 _{۱۲ آذر ۱۳۹۱}

  بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران با توجه به مشکلات مربوط به تعهدات ارزی بانک ها طی نامه ای عمومی مورخ 11/9/1391 موارد ذیل را به بانک های عامل بر اساس تصمیات متخذه کمیته ویژه وزراء ابلاغ نمود: 
در مواردی که معادل ریالی کل وجه اعتباری/ برات اسنادی در هنگام افتتاح اعتبار یا ثبت برات از متقاضی دریافت شده است، ایفای تعهدات از محل منابع ارزی بانک انجام خواهد پذیرفت. گفتنی است تامین ارز بابت انجام پرداخت های اعتبارات و بروات اسنادی مدت دار (با تعهد پرداخت بانک) و همچنین اعتبارات ریفاینانس که کالای آنها تاپایان شهریور ماه سال 1391 ترخیص شده، از محل منابع داخلی بانک های عامل صورت پذیرد.  
   شایان ذکر است تامین ارز مربوط به تعهدات ارزی بانک ها در خصوص اعتبارات/ بروات اسنادی که کالاهای آن ها از گمرک ترخیص نشده اند از محل منابع بانک به نرخ مبادله ای و در صورت کمبود منابع بانک از طریق مرکز مبادلات ارزی کشور به نرخ مبادله ای (برای گروه های کالایی 3 تا 7 با اخذ تاییدیه سازمان حمایت مصرف کنندگان و تولیدکنندگان مبنی بر قیمت گذاری و گمرک مبنی بر عدم ترخیص کالا) بلامانع می باشد.

تصمیمات جدید ارزی بانک مرکزی به بانک های عامل ابلاغ شد

 _{۱۴ آذر ۱۳۹۱}

   بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران طی بخشنامه ای بر اساس تصمیمات متخذه کارگروه ستاد ویژه اقتصادی و در راستای ساماندهی بازار ارز موارد زیر را  در مورخ سیزدهم آذرماه سال جاری به بانک های عامل ابلاغ نمود: 
1- با توجه به الزام عرضه درآمدهای ارزی وزارتخانه ها و شرکتهای دولتی و سایر دستگاه های موضوع بند (27) قانون بودجه سال 1391 کل کشور در مرکز مبادلات ارزی کشور، بانک های عامل مکلفند ارزهای مربوطه را به نرخ مبادله ای خریداری نمایند. 
2- خرید ارز از صادر کنندگان به نرخ مبادله ای و ارایه اعلامیه خرید ارز به صادرکنندگان به منظور استفاده از جایزه، مشوق های صادراتی و معافیتهای مالیاتی بلامانع می باشد. 
ضمناً صادر کنندگان می توانند علاوه بر فروش ارز صادراتی در مرکز مبادلات ارزی کشور، منابع ارزی خود را جهت واردات مطابق با گروه های کالایی (اولویت بندی وارداتی) مصرف نمایند، اعم از اینکه واردات توسط صادرکننده صورت گیرد یا ارز مربوطه به واردکننده دیگر ارائه شود. همچنین می توانند سپرده گذاری ارزی نموده یا برای پرداخت بدهی ارزی خود استفاده نمایند. 
بدیهی است تصمیمات فوق سبب تقویت بیشتر جانب عرضه ارز در بازار ارز کشور و متعاقباً تامین بیشتر تقاضاهای وارداتی بر مبنای اولویت بندی کالایی خواهد شد.
شایان ذکر است، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران با توجه به اهمیت پوشش تقاضای ارز مصارف خدماتی طی بخشنامه ای در روز سیزدهم آذر ماه سال جاری فروش ارز بابت مصارف خدماتی ذیل را به نرخ مبادله ای مجاز اعلام نمود:
1- ارز مسافرتی (حداکثر300 دلار یکبار در سال برای کلیه مقاصد به مسافرین هوایی، زمینی، ریلی و دریایی)   
2- ارز درمانی 
3- ارز ماموریت 
4- ارز دانشجویان آزاد یا غیر بورسیه( مقطع فوق لیسانس و بالاتر)
5- فرصتهای مطالعاتی و هزینه های درمانی هیات علمی
6- حق عضویت و حق ثبت نام درسازمان ها و مجامع بین المللی و محافل علمی و هزینه چاپ مقالات علمی  
7- هزینه شرکت در نمایشگاه های خارج کشور
8- حق الوکاله در رابطه با دعاوی خارجی
9-  اصل و سود سرمایه گذاری خارجی
10- بابت کارمزدها
11-....

ادامه نوشته

درباره فارکس یا بورس ارز

فارکس یا بورس ارز، بازاری جهت تبادل ارزهای خارجي می باشد، این بازار مکان فیزیکی مشخصی ندارد و بزرگترین بازار بورس مالی جهان محسوب می شود. بورس ارز یک بازار بین بانکی یا روی پیشخوان است که دارای شناوری بالایی می باشد و از گردش متوسط روزانه حدود 3 تریلیون دلار برخوردار است. این بازار محل داد و ستد ارزهاي مختلف به يكديگر است و این ارزها همیشه به صورت جفت معامله می شوند این امر به معنی خرید همزمان یک ارز و فروش ارزی دیگر می باشد. فاركس يكي از بزرگترين بازار هاي مالي با نقدينگي بسيار بالا در جهان است.

بازار فارکس به دلیل اینکه اصولا بازاری بین بانکی است از دیر باز تحت تسلط بانک ها بوده است. برای مثال می توان از بانکهای مرکزی، بانکهای بازرگانی و سرمایه گذاری و صندوق های پول نام برد. مشارکت نهادهای دیگر نیز در این بازار به سرعت روبه افزایش است و اکنون مدیران و کارگزاران بین المللی پول، شرکتهای چند ملیتی، دلالان مجاز، معامله گران قراردادی اختیار و آینده و سرمایه گذاران خصوصی را شامل می شود.

از امتیازات عمده بازار بورس ارز می توان به 24 ساعته بودن این بازار و عدم محدودیت به منطقه و یا کشوری خاص نام برد. این بازار از روز دوشنبه باشروع روز کاری در نیوزلند شروع و به ترتيب با بازارهای استراليا، آسيا، خاورميانه، اروپا و آمريكا ادامه پیدا می کند. زمان فعالیت این بازار به وقت ایران از دوشنبه ساعت 01:30 بامداد آغاز و تا بامداد شنبه ساعت 01:00 به وقت تهران ادامه پیدا می کند.

ازعمده ارزهای مورد معامله در این بازار می توان پول کشورهای گروه هفت شامل : دلار آمریکا، ین ژاپن، یورو، فرانک سوئیس، پوند انگلستان، دلار کانادا و دلار استرالیا نام برد. نرخها در بازارهاي آزاد بر اساس عرضه و تقاضا تعيين مي گردند. عوامل اقتصادي، سياسي، جغرافيايي و ... همگي بر ميزان تقاضا براي يك ارز نسبت به ارز ديگر اثر گذار مي باشند و باعث نوسانات نرخ برابري ارزها مي گردند. همچنین اطلاعات آماري تاثير گذار بر بورس ارز كه زمان اعلام آن از پيش معلوم است تحت عنوان تقويم اقتصادي اعلام مي شود.

در حال حاضر بورس ارز در ایران وجود ندارد و افرادی که تمایل به سرمایه گذاری در بازارهای بورس ارز را دارند می بایست از طریق کارگزاری های خارجی نسبت به انجام معاملات در این بازارها اقدام نمایند.

_{(برگرفته از سایت صرافی پرسپولیس)}

تعریف بانکداري بین الملل

_{(با تشکر از همکاران اداره اموربین الملل بانک رفاه)}

بانکداري بین المللی (خارجی) بخشی از عملیات بانکی است که با واحد پولی غیر از پول ملی انجام می پذیرد. درحقیقت، محور اصلی فعالیت در بانکداري خارجی، عملیات ارزي است. بر این اساس عملیات بانکی در بانکهاي تجاري را میتوان به دو بخش ذیل تقسیم نمود:

1. عملیات بانکداری داخلی: انجام کلیه عملیات بانکی به پول محلی (Local Currency)
2. عملیات بانکداری بین الملل: انجام کلیه عملیات بانکی به پول خارجی(Foreign Currency)

همچنین عملیات ارزي در بانکهاي تجاري به دو دسته بازرگانی و غیر بازرگانی تقسیم میشود که بر این اساس عملیات ارزي بازرگانی شامل عملیات مرتبط با اعتبارات اسنادي، وصولی ها، تأمین مالی، ضمانتنامه هاي ارزي،معاملات بین بانکی و.... و عملیات ارزي غیر بازرگانی شامل عملیات مرتبط با خرید و فروش ارز، افتتاح انواع حسابهاي ارزي، نقل و انتقالات، چکهاي مسافرتی و کارتهاي اعتباري ارزي و.... میگردد.

باید توجه داشت که به منظور انجام عملیات ارزي بین المللی، داشتن شعبه در خارج از کشور الزامی نیست، اما برقراري روابط کارگزاري با بانکهاي بین المللی و حتی شعب بانکهاي داخلی در کشورهاي خارجی ضروري میباشد. روابط کارگزاري، روابط بانکی و مروادات مالی فیمابین دو بانک واقع در کشورهاي مختلف است که متعاقب تبادل رمز، نمونه امضاهاي مجاز و افتتاح حسابهاي بین بانکی به اسعار مختلف صورت میپذیرد.

مدیر باهوش یا خردمند؟

مترجم: مریم رضایی
منبع: Knowledge INSEAD
همه ما معتقدیم که رهبران ارشد افراد باهوش و بااستعدادی هستند. جامعه منشا باهوش بودن را به افرادی منتسب می‌داند که بهره هوشی آنها بالاتر از 140 است. مثلا بیل گیتس، موسس مایکروسافت، بهره هوشی 160 دارد. هوش این‌گونه افراد، موفقیت و شهرت زیادی برای آنها به همراه داشته، اما تنها باهوش بودن در نهایت کار کافی نیست.

به گفته پراساد کایپه، محقق ارشد و مدیر اجرایی بازنشسته مدرسه کسب‌و‌کار هند، باهوش بودن باعث می‌شود افراد از منافع شخصی خودشان آگاهی کامل داشته باشند. «یک فرد باید بداند چه زمان نقطه قوت ما به نقطه‌ای می‌رسد که به ضعف‌های ما تبدیل می‌شود. دستاوردهای دیروز، اگر به درستی استفاده نشوند، به ضعف‌های امروز تبدیل می‌شوند.»

وضعیت قرمز و آبی ذهن
به گفته کایپه که اخیرا در مجمع مشاوره و آموزش مدیریت در سنگاپور شرکت کرده بود، دو نوع «هوشمندی» وجود دارد: «یک نوع هوشمندی که آن را قرار گرفتن در منطقه قرمز می‌نامم، یعنی فرد پشتکار زیادی دارد، همیشه به دنبال چیزی است که ممکن است در آینده به فرصت تبدیل شود، مسائل را از همه ابعاد آن مورد توجه قرار می‌دهد و به دنبال رویکردی بزرگ است، اما توجه کافی نمی‌کند که این رویکرد چگونه اجرا می‌شود. در این صورت، مسائل چه مربوط به هزینه باشد یا کیفیت یا عرضه، فرد احساس می‌کند از پس آن برنمی آید.
نوع دوم هوشمندی یا قرار گرفتن در منطقه آبی، این است که فرد هوشیار و مراقب باشد و به مزیت عملیاتی، به چرخه عرضه و به نحوه اجرای چالش به وجود آمده توجه کند. این نوع هوشمندی اگر بدون هیچ خطایی به کار گرفته شود، به موقع و با بودجه‌ای که بیشترین سطح رضایت مشتری را به وجود می‌آورد، عمل می‌کند. این موهبتی است که بسیاری از سازمان‌ها از داشتن آن خوشحال خواهند شد.»
این دو الگوی متفاوت از هوشمندی را می‌توان در دو فردی که اخیرا باارزش‌ترین شرکت سهامی عام جهان – اپل - را اداره کرده‌اند، یافت. استیو جابز را می‌توان نمونه «رهبر قرمز» و «تیم کوک»، مدیر عامل جدید اپل را در نقش قبلی خود به عنوان مدیر عملیاتی، می‌توان نمونه «رهبر آبی» دانست. با این حال، هر دو آنها گام لازم و حیاتی را از این که تنها یک مدير باهوش باشند، به سمت خردمند بودن برداشتند.

ادامه نوشته